Po zdjęciu pokrywy zaworów w C-360 łatwo natknąć się na dwie różne wartości: dla seryjnego silnika S-4003 jako ustawienie nominalne przyjmuje się 0,20 mm na ssącym i 0,30 mm na wydechowym, ale dokumentacja podaje dla nich zakresy. To rozróżnienie ma znaczenie, zwłaszcza gdy ktoś podpowiada ustawienie obu zaworów na tę samą szczelinę.
W S-4003 zawór wydechowy ma większy luz niż ssący
- Ssący: zakres regulacyjny wynosi 0,18–0,22 mm.
- Wydechowy: zakres wynosi 0,28–0,32 mm.
- Ustawienie nominalne: 0,20 mm na ssącym i 0,30 mm na wydechowym.
- Po dokręceniu kontry ponownie sprawdź szczelinę, bo ustawienie może się przesunąć.
- C-360-3P: ma inny silnik, więc przed regulacją potwierdź jego specyfikację.
W S-4003 nie ustawiaj obu zaworów jednakowo
Silnik C-360 pracuje z większym luzem po stronie wydechowej. W instrukcji napraw „Kołowe ciągniki rolnicze URSUS C-360 i C-360-3P”, opracowanej przez Dział Technologii Napraw i Diagnostyki Zakładu Doświadczalnego Ciągników Rolniczych, podano 0,18–0,22 mm dla zaworu ssącego oraz 0,28–0,32 mm dla wydechowego. Zakresy odnoszą się do pomiaru zarówno na zimnym, jak i gorącym silniku.
Jako ustawienie nominalne przyjmuję środek każdego zakresu: 0,20 mm na ssącym i 0,30 mm na wydechowym. W obiegu można spotkać również zalecenie 0,20 mm dla obu zaworów, ale nie zgadza się ono z podanym w instrukcji rozróżnieniem. Uważam, że przy seryjnym S-4003 bezpieczniej trzymać się wartości przypisanej osobno do każdego rodzaju zaworu.
Najpierw potwierdź, jaki silnik pracuje w ciągniku
Oznaczenie C-360 na masce nie wystarczy, jeśli ciągnik przeszedł przeróbki albo chodzi o wersję C-360-3P. W tej odmianie pracuje silnik Perkins, więc nie należy automatycznie przenosić na niego parametrów S-4003. Dane trzeba dobrać do faktycznie zamontowanej jednostki i jej dokumentacji.
Ta kontrola oszczędza poprawiania regulacji według niewłaściwej tabeli. Jeśli oznaczenia silnika są nieczytelne, porównaj jego konstrukcję z dokumentacją naprawczą albo skonsultuj dobór luzu z warsztatem, który zna tę wersję. Dopiero potem sięgnij po szczelinomierz.
Reguluj zawór, gdy oba zawory cylindra są zamknięte
Najłatwiej pomylić GMP sprężania z GMP po suwie wydechu. Sam tłok w górnym położeniu nie wystarcza, bo liczy się też pozycja zaworów: podczas regulacji oba muszą być zamknięte, a dźwigienki nie mogą ich naciskać.
- Ustaw ciągnik bezpiecznie, wyłącz silnik i oczyść okolice pokrywy przed jej zdjęciem.
- Obracaj wałem w kierunku pracy silnika. Gdy zawory czwartego cylindra mijają się, ustaw zawory pierwszego cylindra.
- Wsuń szczelinomierz między trzonek zaworu a dźwigienkę i dobierz luz: nominalnie 0,20 mm dla ssącego albo 0,30 mm dla wydechowego.
- Przytrzymując śrubę regulacyjną, dokręć nakrętkę kontrującą, po czym ponownie sprawdź opór listka.
- Przejdź do pary cylindrów 2 i 3, stosując tę samą zasadę mijanki.
Metoda mijanki pozwala ustawić zawory cylindra przeciwległego w kolejności pracy, bez zgadywania położenia tłoka. Jeśli po kontrowaniu szczelinomierz przesuwa się inaczej niż przedtem, popraw luz i sprawdź go ponownie.
Stukanie i trudny rozruch prowadzą do różnych kontroli
Głośne cykanie spod pokrywy może wskazywać na zbyt duży luz, a trudniejszy rozruch lub spadek mocy mogą skłaniać do sprawdzenia, czy zawór domyka się prawidłowo. Same objawy nie przesądzają jednak o przyczynie. Poniższa tabela pomaga zdecydować, co sprawdzić w pierwszej kolejności.
| Sytuacja lub objaw | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Metaliczne cykanie z okolicy głowicy | Za duży luz albo zużyta powierzchnia dźwigienki | Zmierz luz szczelinomierzem; obejrzyj dźwigienkę, jeśli regulacja nie ucisza pracy. |
| Trudniejszy rozruch i nierówna praca | Za mały luz może ograniczać domykanie zaworu, ale podobne objawy daje też usterka zasilania paliwem | Najpierw zmierz luzy, a gdy są prawidłowe, sprawdź kompresję i układ paliwowy. |
| Wartość zmienia się po dokręceniu nakrętki | Śruba regulacyjna obróciła się przy kontrowaniu | Przytrzymaj śrubę, skoryguj ustawienie i ponownie zmierz szczelinę. |
| Regulacja nie daje powtarzalnego wyniku | Wytarcie końcówki dźwigienki lub trzonka zaworu może zniekształcać pomiar | Oceń stan powierzchni współpracujących przed dalszą regulacją. |
Jeśli luz jest ustawiony, a silnik nadal pracuje nierówno, nie zwiększaj go na próbę. W C-360 źródłem problemu może być również układ wtryskowy, dlatego po kontroli zaworów trzeba wrócić do diagnostyki całego silnika.
Po regulacji zostaw silnik gotowy do kolejnej pracy
Przed założeniem pokrywy upewnij się, że nakrętki kontrujące są dokręcone, a pomiar po ich dokręceniu nadal mieści się w zakresie dla danego zaworu. Sprawdź też uszczelkę pokrywy; uszkodzona może powodować wyciek oleju, choć sama regulacja jest poprawna.
Gdy do naprawy trafiają dźwigienki, popychacze lub zawory, dobieraj części do wersji silnika, a nie wyłącznie do oznaczenia ciągnika. Dzięki temu ustawiony luz pozostanie właściwy dla jednostki, która rzeczywiście pracuje pod maską.
